Verdriet mag er zijn

Verdriet en de maakbare mens

Ik probeer 3-4 keer per week in de ochtend naar yoga te gaan. Het is een fijne uitdaging om mijn ashtanga practice elke keer uit te voeren. Ik ben een beginner, pas in maart heb ik mijn eerste lessen genomen. Mijn lessen zijn niet zozeer in ashtanga yoga maar meer in mezelf. Hoe weet ik dat? Omdat ik tijdens de lessen een paar typische eigenschappen van mezelf ben tegengekomen waar ik niet zo trots op ben.

Lachspiegel

Als eerste ontmoette ik ijdelheid. Door de jaren yoga ervaring die ik heb en omdat mijn lichaam graag en vrij simpel meegeeft gingen de houdingen me heel gemakkelijk af, in tegenstelling tot mijn medecursisten. Succes ervaren geeft mij een enorme boost aan motivatie en dan lukken mij de houdingen nog beter.
En toen kwam zich nog een eigenschap melden: gezien willen worden. Als mijn docente mij in een houding corrigeerde leek het alsof ik deze nog meer en nog perfecter uit kon voeren – en dat gaf me een duidelijk voelbaar goed gevoel. En daar kwam ijdelheid zich weer tonen: “ja, kijk naar mij. Ik kan het. Ik ben al heel ver (jij nog niet?).”

Ik vond het niet fijn om zo geconfronteerd te raken met deze twee rakkers. Ik merkte dat ze me op de yogamat niet hielpen, en zeker niet in mijn dagelijkse leven. Ze staan juist in de weg. Maar ashtanga yoga leerde me ook deze twee te kunnen missen. Na een paar keer door de rug te gaan begon het te dagen. Ik mocht het tempo minderen en mijn ego meer in de achtergrond laten raken. Toen begon ijdel en gezien willen worden wat terug te zakken. In plaats daar van kwam tevredenheid, geduld en vergeving.

Verstoppertje

Op de yogamat heb ik ook verdriet ontmoet. Het komt geregeld voor dat ik in of na een houding de tranen voel opwellen. Dan weet ik dat er iets van vroeger wat ik ooit zo zorgvuldig in mijn spieren heb verstopt bevrijd wordt en mij voorgoed verlaat. Het helpt mij in het accepteren en toelaten van de tranen en het gevoel dat ik hiermee al 6 jaar ervaring heb. Dat ik heel goed weet dat dit gewoon mijn gevoelens zijn en ze mij niet kunnen kwetsen, ze helpen me juist om de mens te worden die ik mag zijn. In het begin was het heel zwaar. Alle slechte gevoelens hebben me zo bedrukt dat ik ze liever meteen uit mijn lichaam wilde rukken en ver weggooien, nooit meer terugzien, voelen, eraan denken. Het liefst dat rotgevoel onmiddellijk laten ophouden en al het akelige heel snel vergeten. Vooral één vraag spookte in mijn hoofd: waarom? Waarom overkomt mij dit? Waarom is het zo zwaar? En waarom kan het niet gewoon verdwijnen? Dat ik weer terug kan zakken in dat veilige niets voelen.
Er zijn vaak mensen bij me in de praktijk die de pijn die ze voelen liever uit hun leven zouden willen wissen. Ik heb geleerd en dat leer ik hen ook dat verdriet er is om gevoeld te worden en het laat ons niet met rust tot dat we in zijn ogen kijken en het accepteren. Dan pas heeft het zijn werk gedaan, dan pas neemt het de benen en laat ons met rust.

verstoppertje

Verdriet – liever niet?

Ik heb vandaag een artikel gelezen over verdriet. Het boek van de schrijver wil ik nog lezen, nu liftte ik mee met de manier hoe de journaliste het thema behandelde. Ik deel haar onbegrip over de gebrekkige manier van mensen als het gaat over praten over hun en andermans verdriet. Mensen weten tegenwoordig niet hoe ze met anderen om mogen gaan als ze verdriet hebben. Het kan gaan over rouw, verliezen van een baan, ziekte, handicap, etc. Meestal wordt er gezwegen. Er komt een ongemakkelijke stilte, het niet kunnen vinden van gepaste woorden en dan valt de keuze om maar liever niets te zeggen of niets te vragen. Men is bang dat hij het verkeerde zou vragen, dat de vraag iemand nog meer zou kwetsen, en dat willen ze uiteraard niet. In een ander geval zouden we wel iets zeggen, omdat het niet kan dat we elkaar in stilte blijven aanstaren zonder iets te zeggen. Dan zeggen we iets dat we denken dat het troost kan bieden: “Het is beter zo.” Maar dat is het niet.

Ombuigen

Dit ongemak, onmacht, on-voorbereidheid maakt dat we een afstand creëren tussen ons en de mens met verdriet. De Wachter – schrijver van het boek De kunst van het ongelukkig zijn – wees in zijn boek aan dat in de maakbare maatschappij geen ruimte lijkt te zijn voor het voelen van verdriet.
Tegenwoordig wordt jij geacht om voor je eigen geluk te zorgen. Ik vind dat we inderdaad zelf de touwtjes in de handen moeten nemen maar dat betekent niet dat je je maar louter gelukkig en happy mag voelen. Lerend over het Yin – Yang principe werd het voor me duidelijk: er is geen licht zonder donker. We kunnen al dat positieve niet waarderen als we het. tegenovergestelde ervan niet kennen. Hoe fijn is het om van de zonnestralen te genieten na een langere periode van bewolkte, donkere dagen. En ook andersom: in de tropische hitte verlangen we naar schaduw en verkoeling. Daarom geloof ik dat we open mogen staan voor allerlei gevoelens van ons, niet alleen de zaligmakende. Bovendien als we alleen maar een kant van de medaille zouden kennen, dan zouden we de essentiële drijfveer missen die de mens in beweging houdt. Dan zou alles stilvallen, onveranderd blijven en uiteindelijk zou ons leven heel saai uitpakken.
Volgens De Wachter verbindt verdriet mensen. Deze verbinding herken ik. Als therapeut worstelde ik een tijdje over de manier hoe ik met mensen werk. Ik zou vooral de voeten mogen behandelen, dacht ik en niet zo zeer gesprekken voeren met de mensen. Maar nu denk ik er anders over. Mensen willen kunnen praten over wat hen dwars zit. Ze hebben behoefte aan een luisterend oor en ze willen alles wat alleen maar een vaag gevoel is en nog los in de lucht hangt in woorden kunnen gieten. Het helpt hen in hun verwerkingsproces om deze eenvoudige vragen te horen: Hoe gaat het met je? Wat doet het met je? Wat is er aan de hand? Hoe voel je je echt?
Het elkaar te kunnen vertellen hoe erg we eraan toe zijn en het delen van ons verdriet brengt de mensen dichter bij elkaar. Overal kan je herkenning vinden. Iedereen heeft het wel eens heel zwaar gehad. De gedeelde last is veel gemakkelijker om te dragen. En empathie, het kunnen meevoelen en herkennen en erkennen van de gevoelens van een ander is helend.

steun

Dit is precies wat ik ook doe als therapeut. En dat is waarom mensen komen en vooruitgaan. En ik voel bij elk mens dat we een band hebben. Na het eerste consult voelt het alsof ik weer een nieuwe vriend(in) erbij krijg. Omdat we iets met elkaar delen, omdat we verbonden raken in het delen van ons verdriet. Als je dat doet ben je ook niet beter of minder dan de ander, dan ben je gelijkwaardig. Gelijk in verdriet, gelijk in het lijden, gelijk in het mens zijn. Merk op, het is heel menselijk om ons verdrietig te voelen. Het luchten van ons hart geeft verlichting, het maakt dat we weer het licht kunnen zien en dat we weer het leven zien staan. Het helpt om de weg te belopen van overleven naar leven.
Hoe fijn zou het zijn als we over ons menselijke verdriet met onze dichtbije omgeving zouden kunnen praten? Hoeveel meer zou het ons verbinden met onze nabije mensen als we onze kwetsbaarheid zouden durven tonen? – Ik ben ook maar een mens! Zie me hoe ik mezelf toon met alles wat bij mij hoort. Ook mijn minder glanzende kanten, ook mijn gebreken, ook mijn verdriet. En neem me aan hoe ik ben, met mijn verdriet, mijn tekortkomingen en met mijn liefhebbende hart.
En als je dat doet, krijg je ongetwijfeld een arm om je heen, een hart onder de riem gestoken. En dat verbindt, en dat ontlast.

Stress en burn-out

Stress en burn-out – deze twee woorden zijn heel vaak gebruikt in de afgelopen jaren. Naar mijn idee beginnen ze hun ware lading te verliezen. In krantenkoppen lees je zelfs dat stress beroepsziekte nummer 1 is. Toch lijkt dat we het heel moeilijk vinden om van de chronische stress af te komen. Hoe komt dat we zulke stressvolle leven hebben? Hoe komt dat we niet op tijd aan de bel trekken en pas op de plaats nemen? Het boeit me ontzettend om te begrijpen hoe dit kan.

Informatie brengt inzicht en rust

Misschien ligt het aan ons gebrek aan informatie. Tot misschien 2 jaar geleden heb ik helemaal niets van de biologische stressreactie gehoord. Toen ik mijn hbo-opleiding Medische Basiskennis volgde werd dit begrip voor me uitgelegd. Eerlijk gezegd, veel puzzelstukjes vielen toen op hun plek.
Indrukken (meestal van buitenaf) zorgen voor een vergrotte activiteit van onze lichaamsprocessen. Deze indrukken zijn stressoren genoemd. Als we deze indrukken als bedreiging ervaren dan kunnen we hun uitwerking op ons stress noemen. Dus je ziet, angst is een belangrijk aspect in het ontstaan van de biologische stressreactie. Als je je veilig voelt in een situatie dan is er geen reden om een uitweg te zoeken of te vechten voor je leven. Als je je leven vreest, dan ga je een van 3 dingen doen: vechten (als je een kans ziet om te winnen), vluchten (als je denkt dat je een vechtpartij niet zou winnen en je nog tijd hebt om weg te rennen) of bevriezen (dat zijn de momenten dat je je liever dood voordoet en maar hoopt dat je onopgemerkt blijft en zo kan ontsnappen).
Het ontkomen van gevaar is zeer veeleisend van het lichaam. Heb je ooit nagedacht hoe we in elkaar zijn gestoken? Wat is de motor achter ons bestaan? Waar dient ons lichaam voor? We kunnen het niet ontkennen: ons bestaan als mens is zeer ingewikkeld. We zijn mensen maar onze lichamen zijn in de basis heel erg simpel in elkaar gezet. De basis daarvan kan je gemakkelijk in het gedrag van dieren terugzien. We hebben ons lichaam gekregen om onze overleving te bewerkstelligen. Het allerbelangrijkste doel van ons bestaan is overleven, blijven leven, in leven blijven en het leven doorgeven. Alle cellen, organen en weefsels in ons lichaam werken samen om ervoor te zorgen dat we levend uit gevaarlijke situaties komen. Hoe is dat mogelijk gemaakt? Er wordt in levensbedreigende situaties de meest primitieve (lees basale) gedeelte van ons brein ingeschakeld, en die zorgt ervoor dat we het gewaar kunnen ontsnappen. Op lichaamskracht. Dus spierenwerk (vechten, vluchten, bevriezen). Deze wordt buiten onze wil en bewustzijn geactiveerd – het gebeurt met ons. Dat is ook heel handig, zo kunnen we geen tijd verliezen voor het piekeren: “oh, oh, wat zal ik nu doen?”. Deze primitieve gedeelte van ons brein stuurt dus onze bloedcirculatie, spieren en ademhaling aan – deze zijn allemaal nodig om in actie te komen. (Er is dus geen tijd voor uitvoeren van reparatie werk, even rust nemen, verwerken van voedsel, deze wordt allemaal door het primitieve brein even opzijgezet.) Soms “doen we in ons broek van angst” – dat is ook een natuurlijke reactie, loslaten van ballast, die ons zwaarder maakt.

Het mooie is, dat de drie strategieën een duidelijke uitweg bieden, waardoor hoe dan ook je van de stressor af bent: of ben je dood, of ben je overlevende. Stel dat je het overleeft, dan ga je in de weer veilig geworden situatie inventariseren: ik leef nog, ik heb wonden opgelopen, ik voel me uitgeput, etc. Hierna komt de tijd van een natuurlijke nazorg: je wonden verzorgen, je tranen laten lopen en een dankwoord uitspreken naar de goden die je in gevaar bijstonden. En daar meg je de tijd voor nemen. Dat kan alleen als het primitieve brein weer tot rust is gekomen en ruimte geeft aan de herstel troepen. Plotseling voel je je heel moe, alle spieren doen zeer en voelen zwaar aan, je merkt dat je doorweekt bent van zweet en dat je juist kou begint te krijgen. Een dutje doen is heel aantrekkelijk. Na zo een herstel ben je weer de oude, opgeladen en klaar voor de gewone taken van het leven.
Zo ziet er dus ongeveer een biologische stressreactie uitgelokt door echte (hier bedoel ik aanraakbare) gevaar. Op bedreiging en gevaar neem je actie die wegebt en je kan herstellen. Het is een golfbeweging, een wisselwerking. Als er actie komt is er geen ruimte voor herstel, alles is in dienst gesteld van snel handelen. Als het gevaar bezweken is dan overheerst rust en daar kan onderhoud gepleegd worden. Op en neer, op en neer.

Gedachten zetten de stressreactie ook aan

Zo is het dus met levensgevaar. Maar je mag het ontdekken dat de mens deze biologische stressreactie ook voor mentale processen gebruikt. Dus ingebeeld gevaar kan ook het vecht-vlucht-bevries systeem activeren en dat doet het ook. Als een deadline nadert ervaren we dezelfde reactie van ons lichaam als we oog tot oog met de vijand zouden staan op een weiland: opwinding, verhoogde bloeddruk, zweten, gespannen spieren, knoop in de maag. En op een dag hebben we een heleboel mentale stressors: al in de ochtend met het wegbrengen van de kinderen, het op tijd inklokken bij de werkplaats, project besprekingen, doelen, evaluatie van prestatie met de baas, kinderen op tijd laten eten, hen naar sport brengen, halen, bed ritueel (die soms een drama is), etc. Als je het zo bekijkt, leven we tegenwoordig in een constant aanhoudende biologische stressreactie.

track

Weet je nog? Het voordeel van ontsnappen aan het dreigement van een vijand is dat de angst op eens wegvalt en we de kans krijgen om voor ons zelf te zorgen, nazorg plegen, herstellen. Daar gaat het volgens mij in de huidige maatschappij mis. Onze mentale stressoren vallen niet weg. Ze blijven ons triggeren, we blijven branden, we blijven onze energie gebruiken. Er komt geen bevrijdend einde aan de drukte, we komen er niet van af. Wat nog interessanter is dat we eigenlijk niet eens op de hoogte zijn dat het zo loopt en zeker niet wat het met ons doet. Totdat we last krijgen van kleinere kwaaltjes, lichamelijk of emotioneel. Denk aan de hoofdpijn, die tegen het einde van de dag of juist in het weekend optreedt, of strakke spieren in de nek of schouders, ook het door de rug te gaan, lastige stoelgang, of kort lontje te hebben, of ontzettende vermoeidheid. Heb je de link ooit gelegd tussen je normale lichamelijke reacties en je dagelijkse activiteiten?

Je hebt een lichaam

Maar kennen mensen hun lichaam eigenlijk wel en begrijpen ze zijn signalen? Hoe kijkt men naar zijn lichaam, wat voor een rol wordt eraan toegekend? Ik had mijn lichaam als kind vooral gebruikt als ik naar atletiek ging – lekker presteren: snelst zijn in het hardlopen, ver kunnen springen en de kogel zo ver mogelijk kunnen gooien. Mijn lichaam was een prestatie werktuig, en het deed het prima. Ik at 3 keer per dag en daarmee was het klaar. Ik heb ook geleerd dat als ik iets moest onthouden, leren op school daarvoor ik mijn brein gebruikte. Dat was ook simpel te snappen. En dat was mijn begrip over mijn lichaam. Oh ja, en dat mijn lichaam soms ziek werd: verkouden, een ontstoken amandel, of iets minder ernstigs: spierpijn na een training. Maar ik was niet op de hoogte (tot de burn-out dan) dat mijn lichaam eigenlijk veel meer is.
Heb je al de uitdrukking gehoord dat de mens wandelende emoties is? Onze gevoelens ontstaan ook niet uitzonderlijk in ons hoofd. Een simpel voorbeeld is dat je van een slechte ervaring of de gedachten eraan buikpijn krijgt. Of dat je gespannen schouder of nekpijn hebt als je stressniveau stijgt. Het mooie is dat je haarfijn van je lichaam af kan lezen hoe je gesteld bent. In rust worden de spieren weer lang, ze laten de spanning los. Als je blij bent dan voel je je zo licht, als of je bijna niets weegt.
Hier kom ik bij mijn originele fascinatie: hoe komt dat we als maar doorgaan en onze lichamen laten uitputten en soms laten we ons helemaal in elkaar storten tot een burn-out toe?
Om een antwoord te vinden pak ik mijn eigen voorval als leidraad en ook een paar voorbeelden vanuit mijn praktijk. In 2013 viel de hemel op mijn hoofd en de diagnose van de huisarts was correct en klonk heel ernstig in mijn oren: het is burn-out. Iedereen die wilde helpen vroeg mij naar de oorzaak: “moet je heel veel werk doen? Is het uit proportie ten opzichte van je collega’s?” Nee, was mijn antwoord, ik was niet onder druk qua hoeveelheid werk. Wat dan wel? Ik had geen antwoord. En dat maakte de situatie nog gekker en zeer ongemakkelijk: als we de waarom niet weten, vinden we ook geen oplossing, dus genoodzaakt blijf ik in de burn-out zitten.

De persoonlijkheid overrulet

Vaak is het zo, dat iemand overvraagd wordt door de werkgever en dat leidt tot uitputting. Dat is meestal gemakkelijk te ontdekken en het is meteen duidelijk wat te doen om de situatie weer te herstellen. Aan de andere kant is de oorzaak vaak te vinden in de combinatie van persoonlijkheid, waardes en normen van de persoon en het totaalbeeld van privé en werk situatie. De persoonlijkheid is gedeeltelijk met de geboorte toegedeeld, gedeeltelijk wordt hij gevormd tijdens de eerste 18 levensjaren. De persoonlijkheid bepaalt uiteindelijk hoe we problemen in het leven oplossen. Pleasers, perfectionisten, mensen met een laag zelfbeeld, mensen met sterk gevoel voor rechtvaardigheid komen vaker in een spagaat als het gaat om de uitdagingen van het leven. Ze geloven eerder dat het oplossen van problemen alleen hun taak is, ze zetten er nog een tandje bij, ze klagen niet, ze gaan door. Ze twijfelen eerder aan zichzelf dan aan anderen. Zo doende komt het zo ver dat ze maar blijven doorgaan, op de druk van binnenuit, omdat hun eigen waardesysteem dat van hen vereist. Volgens deze zienswijze zal terugtrekken of het vragen naar hulp als falen ervaart worden en dat is ondenkbaar voor deze mensen. Zo blijven ze gewoon doorgaan, en ze negeren de signalen van het lichaam. Vanuit het ego is er een zeer sterke drijvende kracht die hen in beweging houdt. Het doel heiligt de middelen.

De taal van je lichaam

Wat ook ons naar de uitputting toe leidt is dat we de signalen van ons lichaam niet waarnemen. Ik heb hiervoor er nooit bij stilgestaan dat mijn lichaam überhaupt iets aan mij te vertellen heeft. En toch is het zo. Je kan je stresshoofdpijn of je strakke schouderspieren bij voorbeeld vertalen als alarmbellen voor te veel belasting. Te veel hooi op je vork nemen, kunnen we zeggen. Dus ook flink over je grenzen heen raken. Het niet kunnen vertalen wat ons lichaam ons wil vertellen betekent ook natuurlijk dat we geen maatregelen kunnen nemen. En dat is juist onze gemiste kans. Horen, begrijpen en er naar handelen zijn de voorwaarden om minder gemakkelijk in burn-out te belanden.

Grote beurt

Zie je wat hier dus niet tot zijn recht komt maar wat intrinsiek is aan de biologische stressreactie? De afwisseling tussen inzetten en ontspannen. We kunnen simpelweg niet eindeloos doorgaan met ons in te spannen zonder gewichtige ontspanning te nemen. We doen het toch en dan maken we werkelijk ons energievoorraad op. Helpt het als ik zeg dat jouw auto ook beurten nodig heeft waar olie is ververst, koelvloeistof wordt aangevuld en enkele mankementen verholpen worden? Maar tijdens het uitvoeren van de beurt rijd je niet lekker 130 km/h op de snelweg, toch? Zo werkt het ook voor ons.

Nog een opmerking aan mijn kant betreft ontspannen. Ik vind het jammer dat dit woord vooral geassocieerd is geraakt met wellness. Ontspannen is het waard om het weer in zijn kracht en waarde te herstellen. Hij staat namelijk als tegenpool van inspannen. Voor mij lijkt het logisch, vanuit de biologische stressreactie verhaal dat na een resultaatgerichte inspanning een zorgeloze ontspanning de natuurlijke navolg is. Ontspanning is het doel niet, ontspanning maakt het mogelijk dat ons lichaam aan de reparatiewerkzaamheden toe kan komen en na een pittige inspanning weer alles herstelt. Dat allemaal in dienst van de volgende (zonder genade komende) uitdaging in het leven.
Ik weet dat deze stuk niet alles omvattend is, dat het per individu altijd genuanceerder kan zijn maar het zet ons hopelijk aan het denken. Wat ik nog fijner zou vinden als het ons het tempo zal laten terugnemen, als het ons zal uitnodigen om de weg naar ons lichaam terug te vinden en leren luisteren naar de berichten van ons lichaam. Het is echt mogelijk, maar het is eerst nog erg onwennig. Kleine stapjes maar.

De Vrouw – hormonen en levensfases

Dit jaar heb ik een fantastische specialisatie opgedaan: De Vrouw. Het was geen bewuste keuze, een of andere manier werd het voor me duidelijk dat ik dit jaar deze specialisatie mocht doen. Ik heb geleerd, dat het verstandig is om naar mijn buikgevoel te luisteren. Dus ik begon aan de opleiding.
De dagen van de opleiding vlogen veel te snel voorbij. Toen onze docente de eerste woorden uitsprak werd ik net als een spons. Haar uitleg was zo verhelderend. Zo werd voor mij duidelijk: de vrouw is geen ongrijpbare wandelende huildoos! Wat ze van zichzelf laat zien is af te leiden vanuit een disbalans: dat van de hormonen (westers gezien) of van de elementen (oosters gezien). Als dat eenmaal in kaart is gebracht, dan kan er veel gedaan worden richting het herstellen van evenwicht.

Speelgoed van hormonen?
Hoe zit het dan met de vrouw? Misschien meer dan bij mannen speelt de hormonale verandering door het leven heen een belangrijk rol bij de vrouw. Vanaf de eerste menstruatie is een vrouw maandelijks zich aan het voorbereiden voor een bevruchting, het krijgen van een nakomeling. Het is ook geen verrassing maar toch helemaal waar: mensen zijn – net als alle levensvormen op deze aarde – geprogrammeerd om te zorgen voor het voortbestaan van de soort. De denkende mens (vrouw) is hiervan vaak niet eens bewust. En de denkende vrouw bedenkt ook inderdaad allerlei andere heerlijke eigen doelen om te behalen op deze aarde. Zo ontstaat soms een ware gevecht onder de doelen voor beschikbare energie. Ja, omdat voor het behalen van onze doelen hebben we allemaal energie nodig. Energie halen we uit het eten en de adem. Ons lichaam zorgt naar behoefte voor de onderlinge verdeling van energie. Hier hebben we als mens in principe (gelukkig) geen controle over. Zo ontstaat een soort evenwicht in ons lichaam en emotionele leven.

cycleoflife

Van zorg naar verwezenlijking
Waar we vaak niet op de hoogte van zijn is dat een vrouw (thank God!) niet tot haar laatste adem in staat moet zijn om kinderen te baren! Op een bepaald moment gaat deze (tot dat moment heel belangrijke) vaardigheid gelijkmatig afbouwen. En dat is een proces, het kan jaren lang duren en het laat zich vaak duidelijk merken. Dan spreken we over de overgang.
Als een taak die zo ontzettend belangrijk was wegvalt, komt het systeem makkelijk helemaal op zijn kop te staan. Hoe moet het nu verder? Hoe regelen we de energieverdeling? Daar is geen recept voor, het wordt bepaald door voor ons niet helemaal duidelijke regels. Een ding is zeker, er wordt langzamerhand een nieuw evenwicht opgebouwd.

Let it Flow
Waar we misschien ook niet bij stilstaan is dat met de afbouw van fertiliteit ook ons leven een andere richting mag nemen. De bewustzijn van de vrouw krijgt een uitnodiging om na een korte terugblik op de vruchtbare tijd juist een nieuw doel, invulling uit te kiezen voor de vele jaren die nog komen. Omdat met het wegvallen van de zorgtaken voor de kinderen is er nog steeds een prachtige, getalenteerde en creatieve vrouw achtergebleven! Jij!

Heb jij dit al zo bekeken, lieve vrouw in de overgang? Of misschien begin je nu pas te denken dat het misschien bij jou ook gaande is? Mogelijk is het een prachtige periode van je leven als je zijn doel begrijpt en dat je er mee kan bewegen. Omdat wat hier weer zeer belangrijk is en gedeeltelijk voor een oplossing zorgt: laat het stromen – Let it Flow!

Heb je nu genoeg van de lasten en wil je genieten van de verrijkende kant van de overgang? Kom naar Let it Flow, er is met voetreflex werkelijk veel te bereiken. Ik ga je helpen, lieve vrouw.

Onderscheiden door focus

Wat is jouw onderscheidend vermogen? – deze vraag heb ik al talloze keren gehoord, zag ze voorbij vliegen als het ging over het opzetten van een onderneming. Er zijn zo veel collega’s van me in de buurt, die allemaal het zelfde doen. Hoezo onderscheiden? Met voetreflex kan je toch alle kanten op? Het is geschikt voor veelal alle aandoeningen. Van hoofdpijn tot kniepijn, van hooikoorts tot overgangsklachten. En het is ontspannend. Voetreflex is ook geschikt voor alle leeftijden! Ja, van jong naar oud, iedereen kan het hebben. Ja, maar de therapeut, die maakt het verschil dan. Met haar specialisaties. Inderdaad, meer inzicht in specifieke aandoeningen maken dat je meer deskundig bent. Klopt, en omdat we onszelf echt serieus nemen, blijven we ons ontwikkelen. Een waardige voetreflex therapeut heeft al ontzettend veel bijscholingen gevolgd. Dat is van ons ook vereist vanuit de ziektekostenverzekeraars. Ook de ervaring speelt een rol. Ik ben al in aanraking gekomen met uiteenlopende gevallen op het gebied van fysieke, emotionele en mentale klachten en heb mooie resultaten bereikt.

Bepaal en zie jouw doel voor je

Zo zie je dan, nog steeds is het niet zo eenvoudig om jezelf van de anderen te onderscheiden, of je je tenminste minder algemeen te laten blijken. Immers, als een potentiële cliënt er naar gaat zoeken op Google, komen een paar aanbieders boven drijven en dan moet er een uitgekozen worden. Maar hoe kan je dat doen? Elk is een voetreflex therapeut! Hoe kan je kiezen?
Ik snap het dilemma en ik wil heel graag deze keuze-stress minderen en juist het maken van een beslissing vereenvoudigen. Daarom heb ik een website ingericht waar ik inspeel op de situatie, het gevoel en behoeftes van de potentiële cliënt. Mijn website gaat niet over voetreflex, het gaat niet over mij en hoe lang mijn lijst van kwalificaties is. Ik probeer het duidelijk te maken voor jou wat je als resultaat kan verwachten. Als je een traject begint bij Let it Flow dan begin je aan een proces. Je hebt toewijding nodig dat je nu serieus aan je gezondheid gaat werken. Ik ben met voetreflex instrumenteel in jouw proces, maar het echte werk voer jij zelf uit. Net als voor alles heb je voor verandering en groei een bepaalde mindset nodig. Je wilt het en je bent bereid om ervoor te werken. Dan gebeuren echt belangrijke dingen.

Geen oude wijn in nieuwe zakken doen

De zorgstaat na de oorlog heeft zijn termijn al lang gepasseerd, tegenwoordig worstelt de overheid met het opzetten van een nieuw model zorgfinanciering. Toen was het passend, toen werkte het, maar het groeide niet mee met de tijd. Een doortastende effect heeft het wel gehad: de mentaliteit van de mens is zo geworden: als ik ergens last van heb dan ga ik naar zorgaanbieders en die gaan me fixen. Ik hoef helemaal niets te doen, een pilletje, operatie – probleem opgelost. Daarna mag ik doorgaan met mijn leven alsof niets is gebeurd. Om blijvend resultaat te behalen kunnen we niet volgens deze verouderde zienswijze verder gaan. Je kan geen oude wijn in nieuwe zakken doen. Als de balans weer hersteld is, als er vernieuwing is aangebracht, dan moet iets veranderen, anders gaat het op de duur weer verloren. Als we de omstandigheden, onze gewoontes, zienswijze, eetpatroon, slaappatroon behouden dan gaat ons lichaam en geest in de kortste tijd weer uit balans en dat merken we als klachten, ongemak, pijn. Daarom zijn mindset en de wil om te veranderen heel belangrijk. Ik heb het al vaker gemerkt hoe mindset in de weg kan staan maar ook hoe fijn het mee kan werken en helpen om mooie resultaten te bereiken. Als dat gebeurt dan ben ik een blije ooggetuige van een klein wonder in mijn praktijk.

mindset

Rust en wijsheid

Dit vind ik dus typisch voor mijn manier van werken. Ook heb ik in de loop van tijd gemerkt dat ik heel graag en soepel werk met mensen die met hun bewustwording bezig zijn. Ze staan op een keerpunt, ze hebben het gemerkt en ze laten het toe. Ze voelen en bewegen mee met de uitnodiging van een universele energie om te groeien als persoon. Deze transformatie ben ik zelf aan het begaan, hierdoor kan ik heel erg waarderen als iemand anders er ook mee bezig is. Uit eigen ervaring weet ik dat we soms heel veel aan begeleiders, zielsverwanten hebben en soms kunnen we het voor een tijdje weer helemaal alleen aan.

Een andere krachtige bijdrage van mij is het brengen van rust. Het blijkt dat we ontzettend weinig waarde hechten aan het niets doen. Alsof we geprogrammeerd zouden zijn voor eindeloze actie. Nee, we hebben een beperkte hoeveelheid energie. Roofbouw plegen op onze batterijen is niet slim en komt vaak met zware gevolgen. Mensen zijn gemaakt om heerlijk te kunnen presteren mits er voor wordt gezorgd dat na prestatie ook tijd en gelegenheid is genomen voor ontlading en herstel, het opladen van de batterijen. De kracht van het brengen van rust verbaast me keer op keer.

Er zijn verschillende manieren om te ontspannen maar via voetreflex uit mijn handen geeft toch een nieuwe dimensie aan het begrip rust. Voor deze bijzondere, verdiepende ervaring komen veel van mijn cliënten terug.
Nog iets heel verrassends over diepe rust is zijn vermogen om ons blij te maken. We worden ook meteen gevoeliger voor onze lichamelijke sensaties. Heel vaak hoor ik van cliënten terug dat ze het gevoel van stromen ervaren of dat ze beweging, tinteling in hun lichaam opmerken. En dat maakt ze blij. In wezen zijn ze dan in nauwe contact gekomen met hun lichaam en gevoel en dat voelt zeker heel vertrouwd, heel fijn. Dat komt omdat we als baby en kind deze duidelijke verbinding, dit een-zijn met ons lichaam al hebben gehad. We waren met huid en al in contact met de wereld buiten en binnen ons en we hebben ons hele lichaam gebruikt om de wereld te leren kennen. Door de jaren heen wordt deze duidelijke verbinding wat losser, soms als het ware raken we het helemaal kwijt. Daarom voelt het zo bijzonder goed als we deze verbinding weer herstellen.

Baby Voetreflex

En dit brengt mij naar baby’s. Onze kinderen zijn al geen baby’s meer. Ze zijn al onderweg naar de status grote mens. Ik probeer dat speelse, unieke en onbevangene in hen in leven te houden. Maar ik ben steeds opnieuw verwonderd door de puurheid van baby’s. Vanaf het moment dat ze beseffen dat ze er zijn, werken ze aan het uitwisselen van informatie. Niet met woorden, maar met het gebruik van hun hele lichaam. Eerst vooral met de ogen. Met een draai van het hoofd. Met een brede glimlach. Daarna ook met geluidjes, in hun eigen taal. Een gelach en een traan maken het heel duidelijk hoe de vlag erbij staat. En dit allemaal fascineert mij. Ik word van een gesprekje met een baby altijd heel vrolijk. Ik heb het idee dat ik nog heel veel van hen kan leren.

babyreflx

Ook ben ik overtuigd dat we goed doen als we gaan werken aan het behoud van deze pure verbinding waarmee kinderen geboren zijn. Ik zie de voordelen van in stand houden van het natuurlijke evenwicht dat ons gegund is vanaf onze geboorte. Ik zie het blijven voelen en begrijpen van ons lichaam als een belangrijk instrument in het neerzetten van een gelukkig leven. Hiermee kan de samenwerking tussen rede en natuur versoepeld blijven. Dit zorgt voor ruimte, voor rust en herstel in dienst van top prestatie.

Daarom heb ik ervoor gekozen om mama’s en papa’s met baby’s te informeren en op te leiden in voetreflex. Het idee is heel simpel. De voeten zijn onze instrumenten om met het lichaam en de psyché van de baby te communiceren. Voetreflex kan voor allerlei baby-eigen klachten toegepast worden. Denk aan buikkrampjes, die je duidelijk kan herkennen aan de optrekkende beentjes. Of voor verstopping, die vaak optreedt nadat de baby gedeeltelijk al vaste voeding gaat nuttigen. Ook kan voetreflex verlichting brengen bij de doorkomende tandjes. Met voetreflex kunnen we ook het vertrouwen en rust bij de baby laten groeien. Avond onrust, moeite met inslapen, slecht slapen zijn allemaal aanwijzers hoe hard de baby moet werken om met alle indrukken van de dag om te gaan. Hier een handje mee helpen kan prima via de voeten.
Meteen heb je er een bonus bij te pakken. Namelijk, alles wat op een baby voet kan, kan ook later, op de voeten van een dreumes, peuter, kleuter, kind, puber, volwassen mens en bejaarde mens! Je krijgt een instrument in de handen dat volledig natuurlijk is, altijd bij de hand is, zo goed als overal toepasbaar is, en het kost helemaal niets en levert iets heel moois op. Een tevreden, gezond kind als basis voor een tevreden, gezond volwassene.

Jij bent wat je eet – rode bietjes

In de winter hebben genoeg mensen last van koude handen en of voeten. Vaak zie ik ook dat de huid heel licht van kleur is.
In de Chinese geneeskunde (TCM) kijken ze net wat anders naar bloedarmoede dan in de westerse geneeskunde. De TCM spreekt over Bloed Leegte, dat in grove weg betekent dat er niet genoeg Bloed is aangemaakt. Als er niet genoeg Bloed is dan gebruikt het lichaam het vooral voor het voorzien van de organen en de hersenen. De ledematen krijgen minimale bloedtoevoer. Zo kom je aan koude handen en voeten.

Volgens de TCM heeft alles wat eetbaar is effect op onze organen. Anders gezegd, als een orgaan ondersteuning nodig heeft kunnen we het met de juiste keuze voeding versterken.

Om beter Bloed te krijgen mogen we rood gekleurde groente en fruit en bladgroente eten. Vooral rode biet is gunstig voor Bloed. Als sap, of soep of in de salade. Maar de smaak van rode bieten is ook heel speciaal. Niet iedereen vindt het mateloos lekker. Zo was ik er ook mee. Ik had het nodig maar de aarde smaak, de zoete, melige smaak vond ik altijd zo overweldigend dat ik moeite had met het eten van rode bietjes. In Hongarije kennen we rode bieten op zuur – maar daar eet je ook niet heel veel van tegelijk…

beetroot

Ik was dus al lang op zoek naar een oplossing: hoe maak ik rode bieten toegankelijk? Niet alleen voor mezelf maar ook voor mijn gezin en natuurlijk, voor mijn cliënten.

Ik zaai elk jaar twee rijtjes rode bieten in mijn volkstuintje. Winter is een moeilijke tijd als zo veel kou in je lichaam zit – ik heb dan niet zo veel zin in de tuin te graven om mijn dagelijkse bieten te halen. Daardoor en nog door persoonlijke redenen is het pas dit jaar gelukt om de bieten-kwestie grondig aan te pakken. Maar met wat een top resultaat!

Ik heb al mijn bieten geoogst en naar huis gebracht. Dat scheelt tijd en kou. Allereerst heb ik de bietensap geprobeerd. Met een fruitcentrifuge krijg je van een grote biet precies een glaasje bloedrode sap. Ik zeg een grote, omdat in mijn tuintje krijg ik van moeder natuur altijd mooie, grote bietjes, soms twee vuistjes groot. In de winkel zijn ze vele malen kleiner, dus je zou 2-3 moeten gebruiken voor voldoende sap volume. Dit is dus van rauwe bieten. Maar bietjes kunnen we ook koken.

bietensap

Ongeveer 3 jaar terug heb ik in een vegetarische restaurant in Londen een fantastische bietenburger gegeten. Ik was zo onder de indruk van de kwaliteit dat het me al die jaren bezig hield: hoe kan je nou een sappige burger maken van groente? De vega burgers van de supermarkt die gemaakt zijn met soya en andere eiwitvervangers vond ik echt geen succes.

Een week geleden kwam alles samen: ik had mijn bietjes thuis en ik vond een recept op internet. www.kokenmetkarin.nl heeft een recept van Vegatopia vrijgegeven. En daar ging ik mee aan de slag.
Je moet weten dat ik drie jonge kinderen en een beetje kritische man heb. Ik ben al jaren lang bezig met het introduceren van nieuwe elementen in onze voeding. Vaak met de nodige aanloop (net als bij het afscheid nemen van margarine voorgoed!). Dus de spanning was hoog met mijn vernieuwing – bietenburger.

Ik ben er achter gekomen dat de bietjes smaak is te temmen met kruiden! Wat fantastisch werkt is karwij, komijn, chili, gember, ui en knoflook. Wat je nooit zal raden maar perfect past en de smaak verheerlijkt zijn olijfjes en balsamico azijn! Ik heb het klaargemaakt en met wat rucola in burgerbroodjes voorgeschoteld aan mijn lieve gezin. Ik keek niemand aan, wenste smakelijk eten en begon eraan.

bietjes3

Toen was het stil aan tafel. Iedereen at, en een na de ander bekende dat het echt lekker was. Mijn man: “niks aan te verwijten”.
Het was echt verrukkelijk! Sappig, smaakvol, met een fijne textuur. En wat verrassend was: een burger was genoeg – het vult de maag goed. Ik ben zo blij hiervan! Zo kan ik dus van allerlei groente een burger maken. Het is kwestie van juiste kruiden en een beetje creativiteit.

Een week later heb ik van een soortgelijke samenstelling groentetaart gebakken. Nee, niet met bladerdeeg, wel met rode rijst bodem en wat geitenkaas op de bieten. Heerlijk.

bietjes4

Ik ben enthousiast geworden, dat is duidelijk. En ik ben benieuwd, wat is jouw favoriete manier van bereiden als het gaat over rode bietjes? Waar komt jouw idee/recept vandaan? Deel gerust in de comments.

Rouw

Het is nu ruim 5 jaar verder. Ik ben in 2013 begonnen met een reis naar mijn bestemming. Het was moeilijk om het roer om te gooien. Een vaste, goed betaalde baan liet ik achter me. Het klopte niet meer en ik wist niet hoe ik het op moest lossen. Ik mocht het oplossen. Mijn werkgever was niet verantwoordelijk voor mijn keuzes. Ik kreeg de ruimte en toch voelde het als bedrog. Ik verloor mijn marktwaarde, ik werd waardeloos, ze lieten mij vallen.

Ik heb lang gerouwd over mijn 15 jaar als werknemer bij dit bedrijf. Precies hoe dat hoort. Eerst boos op hen, de mensen, de managers, die niet in staat waren om een helpende hand naar mij toe uit te steken. Die mij niet hebben begrepen. Het kwetste me diep dat ze de rug naar mij toe hebben gekeerd. Het was nodig en in een bepaalde manier fijn om de pijn over mijn verlies te voelen. Hoe machteloos zij waren, zo machteloos was ik ook om over mijn situatie en mijn pijn te spreken.

Boos en onbegrepen

Naast de pijn over mijn verlies dook ook het niet willen geloven en accepteren dat er iets wezenlijks was veranderd op. Alles was veranderd, zodanig dat het niet meer te keren was. Mijn hele systeem, mijn opvattingen, het kader rondom mijn leven was uit elkaar gevallen. Zoiets neem je niet zonder protest aan! Dat kan niet! Er moet weer alles bij elkaar geharkt worden, even stapelen en hup, gewoon je leven oppakken en doorgaan!
Maar dat gaat niet meer. Langzaam ga je inzien dat de oude manier, je leven van vroeger, er niet meer is, er is geen enkele mogelijkheid om het opnieuw op te bouwen. Het is er niet meer. It is gone.

surfer

Integratie

Het rouwproces ging door. Een paar jaar later is het op zijn plek gevallen. Mijn leven zonder mijn baan heb ik geïntegreerd, het gemis doet nu zo goed als geen pijn meer. In tegendeel, het is me gelukt om vooral de waardevolle ervaringen en verrijkende aspecten van mijn leven voor de burn-out vast te houden en daarvan in het hier en nu te genieten. Deze heb ik in de 15 jaar opgedaan en ze zijn nog steeds mijn kwaliteiten! Een fase is in mijn leven afgesloten en tegelijkertijd is er een nieuwe fase zich aan het ontplooien.
Ik heb me omgeschoold, ik werd mijn eigen baas, ik heb mijn onderneming gestart. Allemaal stappen die ik vroeger als onmogelijk beschouwde! Ik als ondernemer? Ik weet helemaal niet hoe dat moet! Alles zelf regelen: administratie, geldzaken, belastingaangifte? No way!

Mijn vader heeft zoiets gedaan toen hij gedwongen uit de kolchoz moest stappen. De socialistische werkgever verdween, hij had geen inkomen. De enige optie voor hem was om met een partner een eigen bedrijf op te starten en zelf akkerbouw te doen in combinatie met dienstverlening. Ik heb altijd bewondering gehad voor zijn zet. Hoe kon hij zich transformeren vanuit een goed werknemer tot een bedrijfsleider? Hij wilde vroeger nooit vooraan staan, beleid voeren, opvallen. Hij wilde goed werk doen.

Leven na de dood

Ik vind het bijzonder hoe krachtig de mens is! Zelfs als hij op de bodem van de diepste put zit en er geen licht zien is gaat hij zoeken naar oplossingen.
Ooit zei een lotgenoot van me dat ze, terugkijkend hoe veel pijn ze moest doorstaan tijdens haar opkrabbelen uit een diepe put, nooit voor deze weg zou kiezen. Ik kon het met haar niet mee eens zijn. Ik ben dankbaar voor de burn-out. Het heeft mijn ogen geopend. Het heeft me wakker geschud en de deur opengezet naar een fijner leven. De weg sinds 2013 was zeer hobbelig, vol met pijnlijke momenten, confrontaties en veel tranen. En het was het allemaal waard! Zo kon ik de weg vinden naar mijn ouders, mijn man, mijn kinderen, en vooral naar mezelf.
Ik werk nog steeds aan mijn hardnekkige conditioneringen en enkele genetische emotionele belasting. Ik ben nog niet klaar. Ik ben ook geen heilige, juist een heel normaal mens in ontwikkeling. En daar gaat het om. Inzien dat we groeien en dat we blijven veranderen, richting een leven met betekenis. Daar mogen we hard voor werken.

Onderweg

Toen het duidelijk werd dat ik niet meer nuttig zou zijn op het werk was ik al in mijn 2de jaar van mijn voetreflex opleiding. In het eerste leerjaar was ik na elke les volledig uitgeput en helemaal op. Na de burn-out miste ik nog zo veel energie om normaal te kunnen functioneren! Toch ging ik om de week telkens weer met verdubbelde kracht naar de lessen. Ik heb daar iets heel belangrijks gekregen: eigenlijk alles wat ik miste in mijn leven. Ik was daar met een groep mensen samen die de taal spraken die ik nog ook aan het leren was. Ik leerde daar zacht te zijn voor mezelf en ook vanuit die zachtheid naar anderen te kijken. Ik leerde mezelf te begrijpen en dat ik talenten heb die ik nuttig voor mijn medemens in kan zetten. Dat waren juist talenten waarmee ik op mijn werk niet vooruit kon terwijl ik ze voortdurend toe wilde passen.

What doesn’t kill you makes you stronger

Drie jaar lang heb ik niet alleen de grepen en de voetenkaarten geleerd maar ook ontzettend veel geleerd over de mens. Het levenspad dat we allemaal belopen. De uitdagingen die ons sterker en wijzer maken. En dat het allemaal een doel heeft – een doel om onze missie op deze aarde te verwezenlijken.
Het was rustgevend om er achter te komen dat ik onderweg ben. Ik heb langzamerhand duidelijk gekregen wat ik met mijn bestaan wilde bereiken. Ik wilde zinvol werk doen – ik heb na enige tijd afstand genomen van het ideaal van in dienst zijn van het grote geld. De waarde van mijn werk meet ik eerder met de reactie van de mensen die bij mij in de praktijk stappen maken. Elk individu heeft zijn eigen universum, en daar in het midden staat de mens. De mens die vooruit wil en een vol, betekenisvol leven wil leiden.
Het is nu 5 jaar geleden dat mijn wereldje in elkaar is gestort. Ik verloor alle grip op het normale dagelijkse leven. Ik voelde een enorme druk op mij, die zo verpletterend was dat ik soms niets anders wilde doen dan weggaan, rennen, eindeloos, maakt niet uit waarnaartoe. Ik had soms nog engere gedachten. Toch was er een sterke ondertoon die mij gaande hield.

Aangenaam kennis te maken

Ik ging kennis maken met mezelf. Alle stukken die ik in 40 jaar niet onder ogen kreeg, die ik in 40 jaar tijd als bijkomstigheid met me meedroeg zonder maar een blik op te werpen. Zo een kennismaking is geen prettige rit. Het ging gepaard met heel veel tranen en heel veel voelen. Maar elke traan was de moeite waard. De duisternis ging langzamerhand optrekken en gaf ruimte aan de opkomst van mezelf. Het voelde alsof ik eindelijk gedaald was in mijn lichaam, in mijn bestaan. Er ontstond contact tussen alle onderdelen. Dat is een fantastisch versterkend besef!

bogar

The stars are the limit

Zonder te weten zit in ons de wil om te groeien. Groeien in persoon, niet in vermogens. Groeien in onze wijsheid, waarmee we ons leven en zijn uitdagingen hanteren. Hoe we met onszelf en met anderen omgaan. Deze groei behalen we door doormaken van moeilijke, uitdagende periodes. De uitdrukking ‘gelukkig zijn’ heeft zijn goede reputatie verloren. Gelukkig zijn betekent volgens mij het omarmen van de uitdagingen en ervoor gaan om ons na elke overwinning verder te ontwikkelen. Met kinderlijke nieuwsgierigheid kijkend naar de situatie ontdekken wat ons te wachten staat.

If you always do what you’ve always done, you’ll always get what you’ve always got

Het is zo simpel: doe voortdurend het zelfde en je krijgt voortdurend het zelfde. Hoe frustrerend is deze uitspraak: “heb ik jou niet al 1000 keer gevraagd om …”. Je hebt dus al 1000 keer jouw wens op de zelfde manier gebracht en het heeft geen resultaat: het gewenste gedrag blijft weg. Kan het zijn dat je al lang een andere manier zou mogen bedenken om je behoefte duidelijk te maken? Omdat 999 keer achter elkaar het zelfde te zeggen blijkbaar toch niet toereikend is.

Wees creatief

Het is echt gemakkelijk om creatief te zijn. Maar waarom zal je creatief zijn in het leggen van contacten? Heb je al geprobeerd naar een situatie te kijken vanuit het standpunt van een ander? Vanuit de overtuiging dat er geen kwade bedoeling achter de woorden en daden van iemand zit? Vanuit de nieuwsgierigheid wat de persoon eigenlijk echt wil zeggen? Ik kan je vertellen dat het heel fijn is om dat te doen. Waarom? Als je ruimte geeft aan aandachtig luisteren, vanuit een belangeloze en ordeloze positie dan kan je merken dat de tijd vertraagt, de wereld draait op dat moment veel langzamer. En als de snelheid is gedaald dan begin je heel goed te luisteren met je hele bestaan. Dan heb je puur aandacht voor de ander. Zodoende kan je er achter komen wat er in de situatie echt speelt, wat de ander echt nodig heeft, waar hij tegen loopt en wat jij aan de persoon kan bieden.
Ik nodig je uit om dit te proberen. Het zal jouw relaties aangenaam veranderen.

Zonnevlecht

Voor de duidelijkheid: het is heel menselijk om vermoeid te raken, de mens is tenslotte geen machine. Soms moeten we inzien dat onze rationele wil en de ego ons te ver had gepushed. Eindeloos doorgaan, puur uit wilskracht, omdat het zo hoort is ten duur slopend.

Ik ken het, ik was een meester in het doorzetten, perfect doen en niet stoppen voor het af was. Na 4 jaar anders ervaren heb ik deze kwaliteit nog steeds lichtjes in de achtergrond. In heel diep gewortelde, herkenbare situaties komt het weer tevoorschijn: dan ben ik bijna als een bezetene bezig met mijn taak. In mijn geval zit het “moeten goed studeren” heel diep geworteld. Zelfs in deze dagen als ik aan een studieopdracht werk of studeer voor een examen komt mijn oude gedrag tevoorschijn. Op dat moment merk ik dat mijn automatische piloot de regie overneemt en ermee wegrent, en ik hobbel en zweef daar zonder contact met mijn echte ik gewoon rond, en overwerk ik mezelf. De outputkwaliteit is hoog, maar mijn energieniveau is laag. Ik kan niet van de vruchten van mijn werk genieten.

Vriendschap sluiten

Wat mij helpt is om afstand te nemen van de taak. De taak mijn vriend te maken. Het is geen wedstrijd, ik moet niemand overstijgen (vooral mezelf niet), ik moet mezelf niet bewijzen en zeker hoef ik geen ander te pleasen. Zo doende gaat de tijd langzamer, de vertraging merk ik ook op. Hiermee komt mijn draaiende hoofd ook tot rust en er ontstaat ruimte. In deze ruimte is het mogelijk om alles rustig te bekijken, opnemen en te focussen. Vaak merk ik dat ik de pracht van de materie waarmee ik bezig ben ontdek en ik laat me dobbelen op de golven van het genot van deze verwondering. Als dit gebeurt dat merkt mijn omgeving ook. Dan ben ik vol energie, vol enthousiasme, de verhalenverteller in me kan niet stoppen: iedereen moet horen over mijn ontdekking! Iedereen mag meeliften met mijn geluk. Vreugde smaakt nog zoeter als het gedeeld is met anderen.

Ik heb een keuze

Mijn levensvreugdegevoel komt uit een specifieke bron. Het komt uit mijn kern, mijn wezenlijke. Als ik nu erover nadenk hoe verder ik van mijn innerlijke raak hoe minder happy ik me voel in uitdagende situaties. Het verkeren in het hoofd, tussen mijn gedachten kan mij helemaal ontkoppelen van mijn essentie. En dat is ook duidelijk te merken aan me. Ik word echt niet leuk. Strak, zakelijk, star, nors, kortom echt niet te genieten.
Eerlijk gezegd ben ik liever sparkelend dan onuitstaanbaar. Daarvoor in eerst instantie nodig was om dit verschil voor mezelf duidelijk te krijgen. Zo ontdekte ik dat de automatisme te bedwingen valt: ik ben in staat om iets te doen om ervoor te zorgen dat ik me beter voel.

Zonnevlecht doodle

Solar plexus

Naast de keuze heb ik ook verschillende middelen om uit patronen te breken. Naast meditatie, ademoefening kan een fantastisch punt op onze voeten, de solar plexus, de zonnevlecht ingezet worden. De zonnevlecht helpt ons om sterk te staan in onze schoenen, laat onze eigenwaarde inzien en voelen, het komt overeen met onze identiteit. Vanuit je krachtcentrum naar de wereld kijkend merk je op wat belangrijk is en bereik je jouw doeken met behulp van je creativiteit. Creativiteit laat geen krampachtigheid toe – het is in constante beweging, het wervelt en hernieuwt zich voortdurend. Een massage gericht op de zonnevlecht op de voeten is bewustzijn-versterkend en geruststellend.
Dus wat doe ik in nood? Dan ga ik naar mijn collega voor een zonnevlecht massage. Daarna zie ik de wereld heel anders. Zo een massage geef ik ook heel vaak en iedere keer komt de bevestiging: “ik voelde het in mijn buik, het was heel fijn”.
Ik ben benieuwd: wat helpt jou om uit de gedachtemolen te stappen en weer in de hier en nu te landen? Zet je het in de comments? Het kan mij en anderen inspireren.