leef

Neem de eerste stap

“Zet de eerste stap vol vertrouwen.
Je hoeft niet de hele weg te zien, zet gewoon de eerste stap.”
M. Luther. King Jr

Daar gaan we. Een zeer uitdagende oproep.
Zet de eerste stap.
Vol vertrouwen.

Ja, maar…

Ik hoor je het zeggen. Een hele reeks ja, maars:

Ik weet niet hoe ik het moet doen.
Ik weet niet wat ik wil.
Ik ben bang dat het niet lukt.
Het gaat me toch niet lukken.
Ik durf het niet.
Wat als ik faal.

Maar wat als je het wel lukt?

Stel je je voor: het gaat je lukken. Het is net zo reëel als de gedachte dat het niet lukt. Want vooraf weet niemand hoe het af zou lopen.
Kies dan voor het geloven dat het gaat lukken. Net zo gemakkelijk.

En nu dat je hebt besloten dat je er voor gaat neem de eerste stap. Je zult merken: de eerste stap is het allermoeilijkste. Dat geef ik je toe. Maar zonder de eerste stap is er geen wandeling. Er is geen aankomen. En er is dus geen belevenis. Geen ervaring opdoen. Geen leermoment.

En dat is allemaal wat je mist als je de eerste stap niet neemt.

Zelfs als je geen idee hebt hoe je daarna verder moet.

Omdat na de eerste stap komt een ingeving of een idee waardoor je er achter komt wat de volgende stap wordt.
Zie je hoe het werkt?
Een lange wandeling is niets anders dan het herhalen van het nemen van een stap. Totdat je bij je bestemming aankomt.
Zo simpel is het.
Fantastisch, toch?

Laat de behoefte aan de hele weg te willen zien los. Het loopt nooit zo hoe je het vooraf bedenkt. Maar als je te veel in de planning en de onzekerheid blijft kom je nooit tot de eerste stap. En dan mis je de hele rit.

Neem dus elke keer een stap vooruit.

Zo blijf het behapbaar.

Zet dus gewoon de eerste stap.

Wil je de stappen niet allen nemen? Ik help je graag vooruit.

Zet je eerste sessie vast op

Pak je leven terug

Je bent het waard

“Denk altijd goed over jezelf.
Zie jezelf als de moeite waard, het liefhebben waard, het hebben waard.”
Angelina Talpa

Oh, wat is dat moeilijk! Jezelf de moeite waard te vinden.

Liever je kind. Of je man. Maar zeker je collega.
Wie maar ook.
En jij op de allerlaatste plaats.

Iedereen is meer waard dan jij zelf.
De ene is nog te jong. De andere is te moe. De volgende is net geopereerd. Of heeft al zo veel te doen. Noem maar op. In de vergelijking glijd je met een heus tempo naar de onderkant van de waardeladder.

Stop met het weggeven van je waarde.
Schaal je in op je ware prijs.

Herstel keer op keer je waardeoordeel over jezelf. Dat wat je aan al deze mensen gunt ben je ook waard.
Jij.

En als dat zo is, dat jij de moeite waard bent, dat jij het liefhebben waard bent hoe verandert je blik op de wereld?
Hoe verandert wat je kiest te doen?
Kies je dan vaker voor jezelf?

Niet omdat je egoïstisch bent.
Niet omdat je het de ander niet gunt.

Maar wel omdat je dat juist jezelf gunt.
Geef wat je de ander zonder nadenken zou geven ook aan jezelf.
En geniet ervan.

Jij Bent het WAARD.

Als je de eerste stappen liever samen met mij doet boek dan je eerste sessie hier. Ik loop met je graag mee.

pak je leven terug

Wat zouden ze niet van je denken

“Spanning is wie je denkt dat je moet zijn;
ontspanning is wie je bent”
Chinees gezegde

Oh ik weet dat deze je aanspreekt. Ik weet dat je heel veel van de mening van anderen aan trekt.

Wat zouden ze niet denken?
Wat zouden ze niet zeggen?
En nog sterker: ze zouden denken dat ik gek ben.
Of nog erger: ze zouden me niet meer leuk vinden.

De druk van buiten af

Ik weet waar je mee zit. Ik ben zelf gevoelig geraakt voor de mening van iedereen. Het komt doordat ik het zo had geleerd. Eerst woonden we in een flatgebouw, op 3 hoog. We waren heel jong nog en ik was het liefst aan het turnen, springen en rennen. Ook binnen. Maar dat mocht niet van mijn moeder. “Niet doen, anders komt mevrouw Verberne naar boven” – zei ze. Meer zei ze niet maar ik voelde haarfijn aan dat als dat gebeurt dan zwaait er wat. Later gingen we verhuizen maar het besef dat mensen een menig over mij kunnen hebben – nou nog beter gezegd: mensen hebben een mening over mij – werd in stand gehouden. Nog erger: continue werd ik er aan herinnerd. Maar in ons nieuwe huis ging het over het maken van geluid. Kinderen maken geluid. Ze zingen niet alleen liedjes maar ze maken ook andere, bij het spel horende niet per ze “nuttige” geluiden. Nou, daar was ik met mijn broertje goed in, om zulke geluiden te maken.
En dat mocht niet. Want wat zeggen dan de mensen op straat die dat horen. Of de buren die dat horen.
Het werd verder niet toegelicht wat ze zouden zeggen. Maar ik dacht ze zouden vreselijke dingen over mijn kunnen denken. Zo erg dat ik het zelf niet eens durfde te benoemen. Dus gingen we maar met mijn broertje stilletjes spelen.
Want al die mensen….

Laat je je niet verkleinen

Zie je wat hier gebeurde?
Ik heb nooit nagevraagd wat nou zo erg was aan de gedachten van al die mensen. Ik geloofde dat het op mij groot invloed zou hebben en geen goede. Dus is paste me aan. Ik maakte me klein en leerde aan om rekening te houden met anderen door mezelf te beperken, mezelf niet laten zien.

En eerlijk is eerlijk – een kind weet het niet beter.
Maar jij bent nu een volwassene.
Je bent vrij om niets van de meningen (vooral niet van die wat je inbeeldt) aan te trekken.
Want jezelf zijn kost veel minder kruim dan te willen voldoen aan meerdere (gemeende) verwachtingen.

Wil je dat ik je daarmee help?
Plan je eerste sessie met me hier.

win-win

Een overweldigend slecht gevoel

Herken je het? Je dag begint al bij het opstaan slecht. Je kijkt naar buiten en je ziet de zware, donkere wolken hangen.
Het gaat regenen.
Het is koud.
Grijs.

Terecht denkt je: dit wordt niks. Het heeft helemaal geen zin vandaag. Mijn dag is verpest.
Het liefst zou je terug in je bed kruipen met de deken over je hoofd. Opgaan in het niets en alles vergeten.

Hoe meer je eraan denkt hoe meer je verzinkt in het gevoel van ellende. Het is een wonder dat je toch de deur uit gaat en naar je werk vertrekt.
Maar je raadt het al – hoe hij begon wordt je dag zo. Niks.

Wil je uit de greep van je slechte stemming?

Doe dan de volgende.

Ga er heel even voor zitten.
Laat je adem weer rustig worden en zeg tegen jezelf: Ik merk wat ik voel. Het is … (somberheid, vermoeidheid … – benoem wat je voelt).
Zeg daarna: Het is wat het is. En het is maar een gevoel. Het gaat weer over.

Blijf een paar keer nog doorademen en herhaal de laatste zin: het gaat weer over.

Pak je taken weer op en geef jezelf de toestemming dat je een prima dag zou hebben.

Probeer het maar.
Geloof me: het is beter om iets te doen dan helemaal opgaan in je ellendige gevoel.
Bovendien – het werk. En dan kan je extra blij en trots op jezelf zijn dat je het uit eigen kracht heb opgelost.

Dat klinkt als een win-win voor me.

Ik zeg: DOEN.

yellow card

Gele kaart

Burn-out zie ik niet als een ziekte, het is zeker ook geen lichte verkoudheid die je zomaar even weg kan wuiven. Beslist niet.

Ik zie burn-out meer als een teken van genade. Een welbedoelde handreiking van het lichaam voordat het met een chronische, serieuze ziekte komt.

Een gele kaart.

Omdat je het spel niet volgens de vooraf afgesproken regels speelt.

Eerst krijg je een afkeurende blik (je slaapt slecht of je krijgt pijn in je schouders of nek). Daarna komt een waarschuwing (verstopping, te vaak verkouden, grieperig, holtes ontstekingen, kort lontje, opgejaagd gevoel, dwangmatigheid). Als je blijft jezelf misdragen dan komt de gele kaart. Een burn-out.
Met deze gele kaart word je meteen op de bank gezet. Het spel gaat zonder jou door. Je bent uitgeschakeld, ontdaan van je vermogens om te denken, om onder de mensen te zijn en om te bewegen. Alles wat voor een normaal leven nodig is werkt simpelweg niet meer.

Ben jij bereid?

Zo lamgeslagen en je moet nu toch keihard aan het werk. Je moet op zoek naar de knelpunten van je leven. Waar, wanneer en waardoor heb je (bewust of onbewust) iets gedaan dat je bracht waar je nu zit?
Volgens mijn ervaring hangt het overwinnen van een burn-out af van je bereidheid om zonder angst naar jezelf te kijken. Om datgene te ontdekken die je heeft gevormd tot wie je vandaag bent. Te ontdekken wat er achter je schaamte, onzekerheid, gehoorzaamheid, schuldgevoel en angst schuilt.

yellow card

Wie jij van oorsprong bent.

Zonder de overtuigingen van je ouders.

Zonder de strenge gedragsregels van de maatschappij.

Zonder de grenzen en beperkingen die je al jaren hanteert.

Je kan burn-out ook als een voertuig beschouwen. Het brengt je naar de plaats van de volgende ronde van je spel. Wees bewust van iets essentieels. Als je een compleet nieuw spel wilt spelen, moet je de regels aanpassen. Speel je volgens de oude regels dan ga je waarschijnlijk het vorige spel herhalen. Met alle gevolgen van dien op jou.

Lange adem

Ik hoor je al vragen: hoe kom ik aan nieuwe spelregels?

Dat is zeker niet zomaar gedaan. Wees gewaarschuwd, met veel bloed, zweet en tranen ga je jezelf uit je burn-out halen.

Door jezelf ontdoen van de lasten die je hebt ontdekt toen je naar je pure zelf keek.

Door vertrouwen hebben in je eigen kennis en wijsheid. Als je durft een eigen mening te vormen en deze ook op te volgen.

Als je toelaat dat je eerst jezelf moet voeden, verzorgen en onderhouden voordat je anderen ga helpen. Als jij bij je op de eerste plaats komt te staan.

Als je weet dat je prima voldoet hoe jij bent omdat je juist anders bent dan anderen.

Wat vind jij van mijn stelling? Heb je het ook zo beleefd? Of heeft het je iets anders gebracht?

Zet het in de comments, ik lees het heel graag.

lichaam en emoties

Emoties en het lichaam

Emoties en lichaam hebben niets met elkaar te maken? Alles, zelfs wat we voelen ontstaat in ons hoofd?

Wandelende emoties

Onze gevoelens ontstaan ook niet uitzonderlijk in ons hoofd.

Een simpel voorbeeld hiervoor is dat je van een slechte ervaring of de gedachte eraan buikpijn krijgt.

Of dat je gespannen schouder of nekpijn hebt als je stressniveau stijgt.

Het mooie is dat je haarfijn van je lichaam af kan lezen hoe je gesteld bent. Hoe dat kan? Let maar op.
In rust worden de spieren lang, ze laten de spanning los. Als je blij bent dan voel je je zo licht, als of je bijna niets weegt.

Hier kom ik bij mijn originele fascinatie: hoe komt dat we als maar doorgaan en onze lichamen laten uitputten en soms laten we ons helemaal in elkaar storten tot een burn-out toe?

Om een antwoord te vinden pak ik mijn eigen voorval als leidraad en ook een paar voorbeelden vanuit mijn praktijk.

In 2013 viel de hemel op mijn hoofd en de diagnose van de huisarts was correct en klonk heel ernstig in mijn oren: het is burn-out. Iedereen die wilde helpen vroeg mij naar de oorzaak: “moet je heel veel werk doen? Is het uit proportie ten opzichte van je collega’s?”
Nee, was mijn antwoord. Ik was niet onder druk qua hoeveelheid werk.
Wat dan wel? Ik had geen antwoord. En dat maakte de situatie nog gekker en zeer ongemakkelijk: als we de waarom niet weten, vinden we ook geen oplossing. Genoodzaakt bleef ik dus in de burn-out zitten.

De persoonlijkheid overrulet

Vaak is het zo, dat iemand overvraagd wordt door de werkgever en dat leidt tot uitputting. Dat is meestal gemakkelijk te ontdekken en het is meteen duidelijk wat gedaan moet worden om de situatie weer te herstellen.

Aan de andere kant is de oorzaak vaak te vinden in de combinatie van persoonlijkheid, waardes en normen van de persoon en het totaalbeeld van privé en werk situatie.

De persoonlijkheid is gedeeltelijk met de geboorte toegedeeld, gedeeltelijk wordt hij gevormd tijdens de eerste 18 levensjaren. De persoonlijkheid bepaalt uiteindelijk hoe we problemen in het leven oplossen.

Pleasers, perfectionisten, mensen met een laag zelfbeeld, mensen met sterk gevoel voor rechtvaardigheid komen vaker in een spagaat als het gaat om de uitdagingen van het leven. Ze geloven eerder dat het oplossen van problemen alleen hun taak is, ze zetten er nog een tandje bij, ze klagen niet, ze gaan door. Ze twijfelen eerder aan zichzelf dan aan anderen.

Zo doende komt het zo ver dat deze mensen blijven almaar doorgaan, draaiend op de druk van binnenuit, omdat hun eigen waardesysteem dat van hen vereist.

Het is makkelijk in te zien waarom ze zich niet terugtrekken of niet naar hulp vragen. Dat zouden ze als falen ervaren.

En falen is het laatste wat ze toe willen geven. Falen is ondenkbaar voor hen.
Zo blijven ze gewoon doorgaan, en ze negeren de signalen van het lichaam.

Vanuit hun ego is er een zeer sterke drijvende kracht die hen in beweging houdt.
Het doel heiligt de middelen.

De taal van je lichaam

Wat ook ons naar de uitputting toe leidt is dat we de signalen van ons lichaam niet waarnemen. Ik heb hiervoor er nooit bij stilgestaan dat mijn lichaam überhaupt iets aan mij te vertellen heeft. Jij wel?

En toch is het zo.

Je kan je stresshoofdpijn of je strakke schouderspieren bijvoorbeeld vertalen als alarmbellen voor te veel belasting. Te veel hooi op je vork nemen, kunnen we zeggen.
Dus ook flink over je grenzen heen raken.

Het niet kunnen vertalen wat ons lichaam ons wil vertellen betekent ook natuurlijk dat we geen maatregelen kunnen nemen. En dat is juist onze gemiste kans.

Horen, begrijpen en luisteren naar de bedoelingen van ons lichaam zijn de voorwaarden om minder gemakkelijk in burn-out te belanden.

Grote beurt

Zie je wat hier dus niet tot zijn recht komt maar wat intrinsiek is aan de biologische stressreactie? De afwisseling tussen inzetten en ontspannen.

We kunnen simpelweg niet eindeloos doorgaan met ons in te spannen zonder gewichtige ontspanning te nemen.

We doen het toch en dan maken we werkelijk ons energievoorraad op.

Helpt het als ik zeg dat jouw auto ook beurten nodig heeft waar olie is ververst, koelvloeistof wordt aangevuld en enkele mankementen verholpen worden? Maar tijdens het uitvoeren van de beurt rijd je niet lekker 130 km/h op de snelweg, toch?

Zo werkt het ook voor ons, voor de mens.

Nog een opmerking aan mijn kant betreft ontspannen.

Ik vind het jammer dat dit woord vooral geassocieerd is geraakt met wellness. Ontspannen is het waard om het weer in zijn kracht en waarde te herstellen.

Hij staat namelijk als tegenpool voor inspannen.

Let’s relax!

Voor mij, vanuit het biologische stressreactie verhaal, lijkt het logisch dat na een resultaatgerichte inspanning een zorgeloze ontspanning de natuurlijke vervolg is.

Ontspanning is het doel niet, ontspanning maakt het mogelijk dat ons lichaam aan de reparatiewerkzaamheden toe kan komen en na een pittige inspanning weer alles herstelt. Dat allemaal in dienst van de volgende (zonder genade komende) uitdaging in het leven.

Ik weet dat deze stuk niet alles omvattend is, dat het per individu altijd genuanceerder kan zijn maar het zet ons hopelijk aan het denken. Wat ik nog fijner zou vinden als het ons het tempo zal laten terugnemen, als het ons zal uitnodigen om de weg naar ons lichaam terug te vinden en leren luisteren naar de berichten van ons lichaam.

Het is echt mogelijk, maar het is eerst nog erg onwennig.

Kleine stapjes maar.

Het is het zeker waard.

let the stress begin

Gedachten en stress

We kunnen er niet om heen draaien – onze automatische reacties nemen de controle over in gevaar.
Wat ik heel bijzonder vond om te ontdekken is dat ons brein geen verschil maakt tussen echt gevaar en denkbeeldig gevaar. De reactie is het zelfde.

Ook gedachten zetten de stressreactie aan

De mens gebruikt de biologische stressreactie ook voor mentale processen. Dus ingebeeld gevaar kan ook het vecht-vlucht-bevries systeem activeren en dat doet het ook.

Als een deadline nadert ervaren we dezelfde reactie van ons lichaam als we oog tot oog met de vijand staan: opwinding, verhoogde bloeddruk, zweten, gespannen spieren, knoop in de maag.

Op een gewone dag kunnen we een heleboel mentale stressors hebben.
Het loopt al in de ochtend met het wegbrengen van de kinderen mis.
De spanning loopt op omdat je op tijd op je werk moet zij.
De aaneensluitende project besprekingen houden de spanning verder in stand.
Grote doelen, evaluatie van prestatie met de baas maken de dagen vol stress.

Net als de sleur die je buiten het werk ervaart.
Kinderen op tijd laten eten, hen naar sport brengen, halen, het bed ritueel (die soms een drama is), etc.

Als je het zo bekijkt, leven we tegenwoordig in een constant aanhoudende biologische stressreactie.

track

Weet je het nog?

Het voordeel van ontsnappen aan het dreigement van een vijand is dat de angst op eens wegvalt en we de kans krijgen om voor onszelf te zorgen.

Om nazorg te plegen.

Om te herstellen.

Daar gaat het volgens mij in de huidige maatschappij mis. Onze mentale stressoren vallen niet zomaar weg. Ze blijven ons triggeren, we blijven branden, we blijven onze energie gebruiken.

Er komt geen bevrijdend einde aan de drukte, we komen er niet van af. Wat nog interessanter is dat we eigenlijk niet eens op de hoogte zijn dat het zo loopt. Waar we zeker geen idee van hebben is wat het met ons doet.

Totdat…

Totdat we last krijgen van kleinere kwaaltjes, lichamelijk of emotioneel. Denk aan de hoofdpijn, die tegen het einde van de dag of juist in het weekend optreedt. Of strakke spieren in de nek of schouders. Of door de rug te gaan. Of de lastige stoelgang. Maar ook kort lontje te hebben. En zeker het ontzettende vermoeidheid die je dag zo zwaar laat voelen.

Heb je ooit de link gelegd tussen je lichamelijke reacties en je dagelijkse activiteiten?

Je hebt een lichaam

Maar kennen mensen hun lichaam eigenlijk wel en begrijpen ze zijn signalen?
Hoe kijkt men tegenwoordig naar zijn lichaam? Wat voor een rol wordt eraan toegekend?

Ik had mijn lichaam als kind vooral gebruikt als ik naar atletiek ging – lekker presteren: snelst zijn in het hardlopen, ver kunnen springen en de kogel zo ver mogelijk kunnen gooien. Mijn lichaam was een prestatie werktuig, en het deed het prima. Ik at 3 keer per dag en daarmee was het klaar. Meer onderhoud heb ik er niet aan besteed.

Ik heb ook geleerd dat als ik iets moest onthouden, leren op school daarvoor ik mijn brein moest gebruiken. Dat was ook simpel te begrijpen.

En dat was mijn begrip over mijn lichaam.

Oh ja, en dat mijn lichaam soms ziek werd: verkouden, een ontstoken amandel, of iets minder ernstigs: spierpijn na een training.

Maar ik was niet op de hoogte (tot mijn burn-out dan) dat mijn lichaam eigenlijk veel meer is.

Heb je al de uitdrukking gehoord dat de mens wandelende emoties is? Daarover vertel ik in een volgende blog. Mis het niet!

lotus

Stress en burn-out

In mijn blog Stress en overleven heb ik over de biologische stressreactie gehad.
Ik heb het verhaal tot en met het ontsnappen van gevaar uitgelegd. We hebben ook over vechten-vluchten-bevriezen gehad. Deze zijn de 3 strategieën waarvan je in gevaar onbewust een keuze maakt.

Stilte na de storm

Het mooie is, dat de drie strategieën een duidelijke uitweg bieden waardoor, hoe dan ook, je van de stressor af bent: of ben je dood, of ben je overlevende.

Stel dat je het overleeft, dan ga je in de weer veilig geworden situatie inventariseren: ik leef nog, ik heb wonden opgelopen, ik voel me uitgeput, etc. Hierna komt de tijd van een natuurlijke nazorg: je wonden verzorgen, je tranen laten lopen en een dankwoord uitspreken naar de goden die je in gevaar bijstonden.

En daar mag je de tijd voor nemen. Dat kan alleen als het primitieve brein weer tot rust is gekomen en ruimte geeft aan de herstel troepen.

Plotseling voel je je heel moe.
Alle spieren doen zeer en voelen zwaar aan.
Je merkt dat je doorweekt bent van zweet en dat je juist kou begint te krijgen.
Een dutje doen is heel aantrekkelijk.

Een natuurlijke golfbeweging

Na zo een herstel ben je weer de oude, opgeladen en klaar voor de gewone taken van het leven.

Zo ziet er dus ongeveer een biologische stressreactie uitgelokt door echte (hier bedoel ik aanraakbare) gevaar. Op bedreiging en gevaar neem je actie. Na de actie moet je herstellen.

Ons lichaam is voor deze perfect ingericht. Het heeft een deel die activeert en heeft een andere deel die herstelt. Het gebeurt in een golfbeweging. Er is een wisselwerking tussen actief en rust.
Als er actie komt is er geen ruimte voor herstel, alles is in dienst gesteld van snel handelen.

Als het gevaar bezweken is dan overheerst rust. Alleen in rust kan onderhoud gepleegd worden.
Zo gaat het in een gezonde opstelling. Op en neer. Op en neer.