lichaam en emoties

Emoties en het lichaam

Emoties en lichaam hebben niets met elkaar te maken? Alles, zelfs wat we voelen ontstaat in ons hoofd?

Wandelende emoties

Onze gevoelens ontstaan ook niet uitzonderlijk in ons hoofd.

Een simpel voorbeeld hiervoor is dat je van een slechte ervaring of de gedachte eraan buikpijn krijgt.

Of dat je gespannen schouder of nekpijn hebt als je stressniveau stijgt.

Het mooie is dat je haarfijn van je lichaam af kan lezen hoe je gesteld bent. Hoe dat kan? Let maar op.
In rust worden de spieren lang, ze laten de spanning los. Als je blij bent dan voel je je zo licht, als of je bijna niets weegt.

Hier kom ik bij mijn originele fascinatie: hoe komt dat we als maar doorgaan en onze lichamen laten uitputten en soms laten we ons helemaal in elkaar storten tot een burn-out toe?

Om een antwoord te vinden pak ik mijn eigen voorval als leidraad en ook een paar voorbeelden vanuit mijn praktijk.

In 2013 viel de hemel op mijn hoofd en de diagnose van de huisarts was correct en klonk heel ernstig in mijn oren: het is burn-out. Iedereen die wilde helpen vroeg mij naar de oorzaak: “moet je heel veel werk doen? Is het uit proportie ten opzichte van je collega’s?”
Nee, was mijn antwoord. Ik was niet onder druk qua hoeveelheid werk.
Wat dan wel? Ik had geen antwoord. En dat maakte de situatie nog gekker en zeer ongemakkelijk: als we de waarom niet weten, vinden we ook geen oplossing. Genoodzaakt bleef ik dus in de burn-out zitten.

De persoonlijkheid overrulet

Vaak is het zo, dat iemand overvraagd wordt door de werkgever en dat leidt tot uitputting. Dat is meestal gemakkelijk te ontdekken en het is meteen duidelijk wat gedaan moet worden om de situatie weer te herstellen.

Aan de andere kant is de oorzaak vaak te vinden in de combinatie van persoonlijkheid, waardes en normen van de persoon en het totaalbeeld van privé en werk situatie.

De persoonlijkheid is gedeeltelijk met de geboorte toegedeeld, gedeeltelijk wordt hij gevormd tijdens de eerste 18 levensjaren. De persoonlijkheid bepaalt uiteindelijk hoe we problemen in het leven oplossen.

Pleasers, perfectionisten, mensen met een laag zelfbeeld, mensen met sterk gevoel voor rechtvaardigheid komen vaker in een spagaat als het gaat om de uitdagingen van het leven. Ze geloven eerder dat het oplossen van problemen alleen hun taak is, ze zetten er nog een tandje bij, ze klagen niet, ze gaan door. Ze twijfelen eerder aan zichzelf dan aan anderen.

Zo doende komt het zo ver dat deze mensen blijven almaar doorgaan, draaiend op de druk van binnenuit, omdat hun eigen waardesysteem dat van hen vereist.

Het is makkelijk in te zien waarom ze zich niet terugtrekken of niet naar hulp vragen. Dat zouden ze als falen ervaren.

En falen is het laatste wat ze toe willen geven. Falen is ondenkbaar voor hen.
Zo blijven ze gewoon doorgaan, en ze negeren de signalen van het lichaam.

Vanuit hun ego is er een zeer sterke drijvende kracht die hen in beweging houdt.
Het doel heiligt de middelen.

De taal van je lichaam

Wat ook ons naar de uitputting toe leidt is dat we de signalen van ons lichaam niet waarnemen. Ik heb hiervoor er nooit bij stilgestaan dat mijn lichaam überhaupt iets aan mij te vertellen heeft. Jij wel?

En toch is het zo.

Je kan je stresshoofdpijn of je strakke schouderspieren bijvoorbeeld vertalen als alarmbellen voor te veel belasting. Te veel hooi op je vork nemen, kunnen we zeggen.
Dus ook flink over je grenzen heen raken.

Het niet kunnen vertalen wat ons lichaam ons wil vertellen betekent ook natuurlijk dat we geen maatregelen kunnen nemen. En dat is juist onze gemiste kans.

Horen, begrijpen en luisteren naar de bedoelingen van ons lichaam zijn de voorwaarden om minder gemakkelijk in burn-out te belanden.

Grote beurt

Zie je wat hier dus niet tot zijn recht komt maar wat intrinsiek is aan de biologische stressreactie? De afwisseling tussen inzetten en ontspannen.

We kunnen simpelweg niet eindeloos doorgaan met ons in te spannen zonder gewichtige ontspanning te nemen.

We doen het toch en dan maken we werkelijk ons energievoorraad op.

Helpt het als ik zeg dat jouw auto ook beurten nodig heeft waar olie is ververst, koelvloeistof wordt aangevuld en enkele mankementen verholpen worden? Maar tijdens het uitvoeren van de beurt rijd je niet lekker 130 km/h op de snelweg, toch?

Zo werkt het ook voor ons, voor de mens.

Nog een opmerking aan mijn kant betreft ontspannen.

Ik vind het jammer dat dit woord vooral geassocieerd is geraakt met wellness. Ontspannen is het waard om het weer in zijn kracht en waarde te herstellen.

Hij staat namelijk als tegenpool voor inspannen.

Let’s relax!

Voor mij, vanuit het biologische stressreactie verhaal, lijkt het logisch dat na een resultaatgerichte inspanning een zorgeloze ontspanning de natuurlijke vervolg is.

Ontspanning is het doel niet, ontspanning maakt het mogelijk dat ons lichaam aan de reparatiewerkzaamheden toe kan komen en na een pittige inspanning weer alles herstelt. Dat allemaal in dienst van de volgende (zonder genade komende) uitdaging in het leven.

Ik weet dat deze stuk niet alles omvattend is, dat het per individu altijd genuanceerder kan zijn maar het zet ons hopelijk aan het denken. Wat ik nog fijner zou vinden als het ons het tempo zal laten terugnemen, als het ons zal uitnodigen om de weg naar ons lichaam terug te vinden en leren luisteren naar de berichten van ons lichaam.

Het is echt mogelijk, maar het is eerst nog erg onwennig.

Kleine stapjes maar.

Het is het zeker waard.

Geplaatst in Geen categorie, stress en burn-out.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *